Over nieuwsgierigheid als kracht, als valkuil en wat er gebeurt als je nooit leert landen.
Myriam ging met pensioen op een maandag in september.
Geen grote afscheidsreceptie. Dat had ze zo gevraagd. Gewoon een lunch met haar naaste collega’s, een envelop met handgeschreven kaartjes, en dan naar huis.
Ze wuifde. Ze lachte. En in de auto, op de terugweg, dacht ze:
“Eindelijk. Nu mag ik alles ontdekken waar ik de voorbije twintig jaar nooit tijd voor had.”
Ze meende het.
En ze had er ook alles voor.
Myriam was haar hele loopbaan nieuwsgierig geweest. Breed geïnteresseerd. Ze las altijd te veel boeken tegelijk. Ze volgde cursussen in haar vrije tijd. Ze was de persoon die bij elk gesprek iets nieuws inbracht en daarna nog drie links doorstuurde als ze thuiskwam.
Pensioen voelde als een enorme open deur waar ze vol verwachting doorheen stapte.
• • •
De eerste maanden waren gevuld.
Een fotografiecursus op dinsdagochtend. Een weekendretraite in de Ardennen. Vrijwilligerswerk bij een buurtorganisatie, twee keer per week. Een leeskring. Een nieuwe vriendengroep via een wandelclub. Een online cursus mindfulness, …
Elke week iets nieuws. Elke week het gevoel: misschien is dit het. En elke keer ook: misschien toch niet helemaal.
Ze zei het niet luidop. Want alles was op zich goed. Interessant. Verrijkend. Ze had niets te klagen.
Maar er was een gevoel dat ze niet goed kon benoemen — en net omdat ze het niet kon benoemen, negeerde ze het.
“Ik was voortdurend onderweg. Altijd ergens mee bezig. En toch had ik soms het vreemde gevoel dat ik nergens echt aankwam. Niet thuiskwam. Niet landde. Maar ik wist niet waarom en dus ging ik gewoon verder.”
Dat is het verraderlijkste aan dit patroon.
Het lijkt niet op een probleem. Actieve mensen die veel doen en veel ervaren, dat is toch precies hoe een goed pensioen eruitziet?
Toch?
Maar onder die activiteit zat iets wat ze zichzelf lang niet wilde toegeven: een lichte, aanhoudende rusteloosheid.
Niet omdat ze te weinig deed, maar omdat niets lang genoeg bleef.
“Soms dacht ik na een mooie dag: oké, mooi. En nu?”
Die vraag — ‘en nu?’ — bleef terugkomen. Na de retraite. Na de cursus. Na een fijne wandeling met nieuwe mensen.
En nu?
Steeds op zoek naar het volgende.
Niet vanuit gebrek, maar vanuit een diepgewortelde gewoonte: de overtuiging dat er altijd iets beters, diepers, meer passends om de hoek lag. Je hoefde maar verder te zoeken.
Het zoeken zelf was haar bezigheid geworden. En ze had het niet eens in de gaten.
• • •
Het duurde bijna een jaar voor Myriam stilstond.
Niet door een crisis. Niet door een burn-out of een groot verlies.
Door een zin van haar dochter, op een gewone zondagmiddag rond de keukentafel.
Ze vertelde enthousiast over iets nieuws wat ze had ontdekt; een boek dat haar op een nieuw idee bracht. Haar dochter luisterde en zei toen, zonder gemeen te zijn:
“Mama, hoe lang ben je al op zoek naar iets?”
Myriam zweeg.
Ze wilde antwoorden. Maar ze wist het antwoord al.
Bijna een jaar.
Een jaar van mooie ervaringen, interessante mensen en gevulde agenda’s.
En nog altijd het gevoel dat het echte antwoord ergens anders lag.
“Wanneer word je moe van je eigen nieuwsgierigheid?”
Die avond zat ze alleen aan de keukentafel. Ze schreef voor het eerst in maanden neer wat ze echt voelde – niet wat ze had gedaan, maar wat er was blijven hangen.
En het antwoord was dunner dan ze had verwacht.
Veel beweging. Weinig diepte.
Veel prikkeling. Weinig rust.
Veel beginnen. Weinig afronden.
Ze was nooit een half jaar bij iets gebleven. Nooit lang genoeg om de echte voldoening te voelen die pas komt als je iets echt doorleeft hebt, niet alleen verkend.
“Ik besefte dat ik in mijn pensioen deed wat ik in mijn loopbaan altijd had gedaan: rennen van het ene naar het andere en hopen dat er ooit iets zou zijn waarvoor ik echt wou blijven. Maar dat moment komt niet vanzelf. Dat kies je.”
Dat is de pijn die mensen zelden uitspreken.
Want het klinkt ondankbaar. Je bent actief, gezond, betrokken. Mensen zeggen: “Geweldig dat je zo veel doet.” En je knikt.
Maar vanbinnen weet je: ik vul mijn tijd. Ik leef hem niet.
Er is een verschil.
Tijd vullen betekent: de uren zijn weg. Er was altijd wel iets.
Tijd leven betekent: de uren waren van jou. Je was er echt.
Myriam leefde haar uren nog niet echt.
Ze was ze aan het doorspoelen.
“Elke ervaring was mooi. Maar ik nam er niets van mee. Ik liet niets landen.”
En dat is het gevaar dat niemand je vertelt voor je met pensioen gaat.
Niet dat je je zult vervelen. Niet dat je niets te doen zult hebben.
Maar dat je alle vrijheid kunt hebben en die vrijheid toch nooit ten volle voelt, omdat je nooit hebt geleerd te kiezen, te blijven, te landen.
Want kiezen kost iets.
Kiezen voor één ding betekent: andere dingen loslaten.
En dat is moeilijk voor mensen die hun leven lang breed en open en nieuwsgierig zijn geweest.
Het voelt als inperken. Als minder.
Maar het is precies het omgekeerde.
• • •
Myriam begon anders te kijken. Niet naar wat ze nog kon ontdekken, maar naar wat er al was blijven hangen.
Ze nam de tijd om terug te blikken over het voorbije jaar. Niet met spijt, maar met echte nieuwsgierigheid. Welke momenten had ze nadien nog aan gedacht? Waarbij had ze het gevoel gehad: hier wil ik meer van?
Het antwoord was smaller dan haar agenda had gesuggereerd.
Maar het was eerlijk.
Ze had echt genoten van de foto’s maken. Niet de cursus, maar de foto’s zelf. Het kijken. Het wachten op het juiste licht. De stilte daarvoor.
Ze had echt genoten van de gesprekken met een vrouw bij het vrijwilligerswerk die haar elke week een ander verhaal vertelde over haar leven. Niet het vrijwilligerswerk als activiteit, wel die ene vrouw. Die gesprekken.
Ze had echt genoten van de zondagen waarop ze zonder plan wandelde, zonder podcast in haar oren, gewoon met zichzelf.
Klein. Stil. Geen van die drie stond in haar agenda als ‘prestatie’.
Maar het waren de enige drie dingen waarbij ze had gevoeld: hier ben ik.
“Ik had een jaar nodig om te leren dat mijn antwoorden niet buiten lagen. Ze lagen al ergens in wat ik al had gedaan. Ik had alleen nooit de tijd genomen om te luisteren naar wat er echt bij me bleef.”
Ze begon anders te kiezen.
Ze stopte met inschrijven op basis van ‘interessant’ en luisterde veel meer naar haar gevoel.
Ze hield haar fotografieproject bij. Ze ging verder met het vrijwilligerswerk, maar alleen voor die ene vrouw, niet als algemeen engagement. Ze bleef haar zondagwandelingen doen. Geen invulling. Geen plan.
En ze schrapte de rest. Niet met tegenzin. Met opluchting.
“Ik hoefde niet minder te zijn. Ik moest alleen stoppen met rennen.”
Dat klinkt eenvoudig.
Maar voor iemand die haar hele leven in beweging is geweest, is stilstaan een vaardigheid die je moet leren.
En leren kost tijd.
Myriam had bijna een jaar nodig gehad om het te voelen.
Ze vraagt zich wel eens af hoe dat jaar eruit had gezien als ze het eerder had geweten.
• • •
Vandaag zegt Myriam:
“Ik ben nog altijd nieuwsgierig. Dat gaat nooit weg. Maar ik laat de nieuwsgierigheid nu werken voor mij, in plaats van mij mee te sleuren.”
Dat is het verschil.
Niet stoppen met zoeken. Leren landen.
Niet minder willen. Wel beter kiezen.
Niet je karakter veranderen. Je tempo aanpassen.
En dat is iets wat je niet leert door van het ene naar het andere te springen.
Dat ontdek je door bewust te vertragen. Door eerlijk terug te kijken. Door jezelf vragen te stellen die er echt toe doen. Niet de makkelijke, maar de scherpe.
“Wat doe ik omdat het mij voedt? En wat doe ik omdat stilstaan me angst inboezemt?”
Dat is misschien de meest eerlijke vraag die je jezelf kunt stellen voor je met pensioen gaat.
Want de mensen die het hardst rennen na hun pensioen, zijn vaak ook de mensen die voor hun pensioen nooit hebben geleerd wat het betekent om echt aanwezig te zijn.
Ze waren altijd druk. Ze waren goed in druk zijn.
En nu is er ineens tijd.
En die tijd vraagt iets van hen wat ze nooit hebben geoefend.
Niet activiteit.
Aanwezigheid.
• • •
Herken jij iets van Myriam in jezelf? Die aanhoudende nieuwsgierigheid, die drang om te ontdekken, maar ook die stille twijfel of alles wat je doet echt bij je past? Dan is de online cursus van Zinvol Pensioen misschien precies wat je nodig hebt. Niet om je tot stilstand te brengen. Wel om je richting te geven. Om te leren luisteren naar wat er echt blijft hangen en op basis daarvan te kiezen, in plaats van te verzamelen. Geen definitieve antwoorden. Wel heldere inzichten, concrete reflectie-oefeningen en handvatten om jouw pensioen te maken tot een fase die van jou is.